

รัฐบาลโดยกระทรวงมหาดไทยได้พัฒนา “หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ” โดยน้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมาเป็นหลัก ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนและส่งเสริมให้ทุกชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้
หลักเกณฑ์ “หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ” มี 3 ระดับ คือ
1. พออยู่ พอกิน คือ ครัวเรือนที่พัฒนาจนพึ่งพาตนเองได้ ทำกิน ทำใช้ ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ และมีการออม
2. อยู่ดี กินดี คือ หมู่บ้าน/ชุมชน ที่บริหารจัดการพัฒนาในรูปแบบกลุ่ม และพัฒนารายได้และขยายโอกาสให้คนในชุมชน
3. มั่งมี ศรีสุข คือ หมู่บ้าน/ชุมชน ที่บริหารพัฒนาด้วยองค์กรเครือข่ายยกระดับคุณภาพชีวิต เพิ่มโอกาสในอาชีพ และมีสวัสดิการชุมชน
นอกจากนี้ กระทรวงฯ ยังได้เข้าไปสร้างและพัฒนาแกนนำหมู่บ้าน เพื่อขยายผลต้นแบบไปสู่ครัวเรือนอื่นๆ มีการจัดเวทีประชาคม บัญชีครัวเรือน โดยใช้แผนชุมชนเป็นเครื่องมือในการพัฒนาแกนนำหมู่บ้าน เพื่อขยายผลต้นแบบ ไปสู่ครัวเรือน โดยใช้แผนชุมชนเป็นเครื่องมือในการพัฒนาหมู่บ้าน ส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ ฝึกอาชีพ จัดทำศูนย์เรียนรู้ชุมชน และส่งเสริมให้ชุมชนพึ่งพาตนเอง เน้นการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบใน 4 ด้านสำคัญ ดังนี้
1. ด้านจิตใจและสังคม เน้นให้หมู่บ้าน/ชุมชนรู้จัก สามัคคี ร่วมมือกันพัฒนา ยึดมั่นในคุณธรรมจริยธรรม และปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
2. ด้านเศรษฐกิจ เน้นการทำบัญชีครัวเรือน ลดรายจ่าย สร้างรายได้รวมกลุ่มพัฒนาอาชีพ และออมในหลายรูปแบบ หรือมีวิสาหกิจชุมชน
3. ด้านทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม ปลูกฝังให้หมู่บ้าน/ชุมชน อนุรักษ์สิ่งแวดลอม หรือมีการใช้พลังงานทดแทน
4. ส่งเสริมให้มีการเรียนรู้ในชุมชน ใช้เทคโนโลยีเหมาะสม ปฏิบัติตามหลักการพึ่งพาตนเอง
ปัจจุบันได้พัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบไปแล้ว 7,309 หมู่บ้าน พอเพียงต้นแบบไปแล้ว 7,309 หมู่บ้าน มีผู้นำชุมชน 21,927 คน มีครอบครัวต้นแบบชีวิตพอเพียงกว่า 2 แสนครัวเรือน แหล่งแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของหมู่บ้านอีก 904 แห่ง และ ภายในปี 2560 จะขยายผลหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบให้ได้ร้อยละ 25 ของหมู่บ้านทั่วประเทศ